Vaardigheden Symposium
25-11-2026

Spreker: Peter Paul Bender, huisarts, huisartsopleider en forensisch arts

Lijkschouw: klaar voor de toekomst als VS of PA.
Een landelijke primeur binnen het Vaardighedensymposium 2026.

Voor het Vaardighedensymposium 2026 hebben wij een bijzondere en zeer actuele scholing toegevoegd aan het programma: Lijkschouw. Een onderwerp dat momenteel nog geen plek heeft binnen de opleidingen voor verpleegkundig specialisten en physician assistants, terwijl juist hierover steeds vaker wordt gesproken in het kader van taakherschikking binnen de zorg.

Voor deze unieke sessie hebben wij een ervaren en gerenommeerde spreker vastgelegd: Peter Paul Bender

Peter Paul Bender is sinds 1987 werkzaam als forensisch arts en verbonden aan Forensisch Artsen Rotterdam Rijnmond (FARR). Daarnaast is hij huisarts in Rotterdam, praktijkopleider voor de specialisatie tot forensisch arts bij de NSPOH én opleider huisartsgeneeskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij verzorgt tevens de LHV nascholing “Lijkschouw door de huisarts”.

Waarom deze scholing juist nú relevant is

Al langere tijd wordt binnen verschillende organisaties en werkgroepen onderzocht welke rol de VS en PA in de toekomst kunnen krijgen rondom lijkschouw. Daarmee is dit een onderwerp dat steeds relevanter zal worden binnen o.a de eerstelijnszorg.

Belangrijk om te benadrukken:

Op dit moment is lijkschouw géén gedelegeerde taak. De verantwoordelijkheid ligt volledig bij de arts; de arts voert de schouw uit en ondertekent de verklaring.

Juist daarom is het waardevol om je als VS of PA nu al inhoudelijk te verdiepen in dit onderwerp. Door mee te kijken, casuïstiek te bespreken en systematisch te leren beoordelen, bouw je kennis en ervaring op binnen de huidige wettelijke kaders.

Tijdens deze scholing leer je onder andere:

✔️ Welke stappen je doorloopt bij het vaststellen van overlijden
✔️ Waar je op moet letten tijdens een systematische beoordeling
✔️ Welke signalen kunnen wijzen op een niet-natuurlijke dood
✔️ Het verschil tussen aard en oorzaak van overlijden
✔️ De belangrijkste wet- en regelgeving rondom lijkschouw
✔️ Wanneer overleg, overdracht of opschaling noodzakelijk is

Daarnaast is er ruime aandacht voor praktijkvoorbeelden, casuïstiek en de afwegingen die komen kijken bij zorgvuldig handelen in complexe situaties.

Een scholing met impact én toekomstperspectief

Met deze landelijke primeur bieden wij VS en PA de mogelijkheid om zich tijdig te verdiepen in een onderwerp dat volop in ontwikkeling is binnen de zorg.

Zorg dat je voorbereid bent wanneer deze taak in de toekomst gedelegeerd mag worden. Een unieke kans om kennis op te doen, ervaring mee te nemen uit de praktijk en voorop te lopen binnen een belangrijk toekomstgericht thema.

Ook als losse sessie toegankelijk voor VS en PA niet werkzaam binnen de eerste lijn.

Spreker: Lieke Kim (PA cardiologie) en Hendrik Kok (VS cardiologie)
In deze interactieve workshop leer je de belangrijkste basisprincipes van het beoordelen van een ECG, specifiek gericht op de eerste lijn.

We starten met een helder stuk theorie, waarna je vooral veel ECG’s ziet en beoordeelt. Via Mentimeter geef je per ECG aan wat je denkt te zien. Op basis van de reacties uit de groep wordt direct ingezoomd op verschillen in interpretatie, kennishiaten en vragen die leven. Zo sluit de workshop continu aan op het niveau en de leerbehoefte van de deelnemers.

De workshop begint echt bij de basis en is daardoor ook geschikt als je nog weinig of geen ervaring hebt met ECG-beoordeling.
Daarnaast is er expliciet aandacht voor de praktijk in de eerste lijn:

• Wanneer maak je een ECG?
• Wanneer is er sprake van spoed?
• Wat moet je zeker niet missen?

Na deze workshop:

• Kun je pluis/ niet-pluis onderscheiden
• Herken je signalen passend bij een (mogelijk) infarct
• Weet je wanneer er sprake is van spoed en direct handelen nodig is
• Kun je atriumfibrilleren herkennen
• Heb je handvatten om gericht en met meer zekerheid ECG’s te beoordelen in de eerste lijn

Belangrijk om te weten:
Deze workshop richt zich op de basis. Het volledig beoordelen van een ECG is complex en niet haalbaar in 3 uur. Wél ga je naar huis met de belangrijkste inzichten om in de praktijk de juiste keuzes te maken en essentiële afwijkingen te herkennen.

Spreker: binnenkort bekend.
Tijd om je hechtvaardigheden op te frissen en te perfectioneren? Volg de basiscursus hechttechnieken. Deze cursus is geschikt als je nog geen of weinig ervaring hebt in het hechten van wonden. Tijdens de 3 uur durende training worden zowel de theorie als de praktijk besproken en behandeld door onze deskundige docenten. We beginnen met de basis hechttechnieken en instrument handling. Daarna zullen verschillende hechttechnieken de revue passeren en zal er ingegaan worden op jouw dagelijkse praktijk aan de hand van diverse praktijkvoorbeelden. Door casuïstiek en eigen inbreng leer je/ herhaal je wanneer iets wel of niet gehecht dient te worden en middels welke techniek.

Spreker: Ivan Letov, oogarts
Oogklachten komen regelmatig voor in de huisartsenpraktijk. Een goed en systematisch oogonderzoek is essentieel om snel onderscheid te maken tussen onschuldige en potentieel ernstige afwijkingen.

In deze praktische vaardigheidstraining ligt de nadruk op het verbeteren van uw klinische vaardigheden bij het oogonderzoek en de behandeling van verschillende oppervlakkige oogontstekingen, zoals chalazion, cornea-infiltraat en conjunctivitis. De training start met een beknopte theoretische introductie, waarin de anatomie van het oog en het herkennen van een oogontsteking kort worden besproken. Daarna gaat u vooral zelf aan de slag. U oefent onder andere met het verdoven van het oog en het uitvoeren van een gestructureerd oogonderzoek. Ook het everteren van het ooglid en het verwijderen van een chalazion komen aan bod.

Er is aandacht voor het herkennen van normale bevindingen en afwijkingen: wat is pluis, wat is niet-pluis en wanneer is er sprake van spoed? Een praktische, hands-on training met direct toepasbare vaardigheden voor de dagelijkse praktijk.

Voor deze training vragen wij u uw eigen oftalmoscoop (indien in uw bezit) mee te brengen.

Spreker: Patrick Brouwers en Marco Segeren
Patiënten met acute buikklachten vormen een regelmatig voorkomende en soms uitdagende presentatie in de huisartsenpraktijk. Het snel en adequaat beoordelen van deze klachten is essentieel om ernstige pathologie tijdig te herkennen. In deze praktische vaardigheidstraining wordt gestart met een korte theoretische basis. Hierbij komen de differentiaaldiagnoses bij acute buikklachten aan bod en wordt ingegaan op het onderscheid tussen pluis en niet-pluis en het bepalen van de urgentie. Vervolgens ligt de nadruk op het klinisch redeneren en met name op het lichamelijk onderzoek. U oefent systematisch het buikonderzoek en leert hoe u, op basis van bevindingen bij inspectie, auscultatie en palpatie en het interpreteren van overige parameters, beter onderscheid kunt maken tussen verschillende oorzaken van buikpijn. Daarbij is er specifieke aandacht voor alarmsymptomen en situaties waarin directe verwijzing of spoedhandeling noodzakelijk is. Een praktische, hands-on training waarin u uw vaardigheden aanscherpt en meer vertrouwen krijgt in de beoordeling van de acute buik in de huisartsenpraktijk.

Spreker: Ivan Letov, oogarts
Je leert de klachten en kenmerken van een corpus alienum in het oog herkennen. We nemen je stap voor stap mee in het uitvoeren van een systematische inspectie van het oog en de oogleden. Je oefent praktisch met het toedienen van oogdruppels en het everteren van het bovenooglid. Vervolgens krijg je een duidelijke, praktische instructie voor het veilig verwijderen van een corpus alienum uit de cornea. Hierbij besteden we expliciet aandacht aan de do’s en don’ts.

De opgedane kennis pas je direct toe in de praktijk door zelf te oefenen op dierlijke ogen, waarbij je werkt met een boortje of een gutsje.
Voor deze training vragen wij u uw eigen oftalmoscoop (indien in uw bezit) mee te brengen.

Sprekers: Patrick Brouwers en Marco Segeren
Het inbrengen van een infuus is een belangrijke praktische vaardigheid die met enige regelmaat voorkomt in de huisartsenpraktijk. Niet iedereen heeft deze vaardigheid tijdens de opleiding geleerd, of past deze nog regelmatig toe. Deze workshop is daarom geschikt voor zowel beginners als zorgverleners die hun techniek willen opfrissen en meer zelfvertrouwen willen ontwikkelen.

In deze 1,5 uur durende training ligt de focus op het aanleren én/of verbeteren van het infuusprikken, met als doel dat u na afloop in staat bent om zelfstandig een infuus te plaatsen in de praktijk.

De training start met een kort theoretisch gedeelte, waarin wordt ingegaan op indicaties, aandachtspunten en materiaalgebruik. Daarbij leert u welke maat infuusnaald geschikt is voor welke patiënt en toepassing, en hoe de keuze voor een naald samenhangt met het doel van het infuus. Daarna gaat u vooral zelf aan de slag. U oefent uitgebreid met het inbrengen van infusen, zowel op fantoomarmen als – indien gewenst – op elkaar, onder deskundige begeleiding. Er is volop ruimte voor persoonlijke feedback en het verbeteren van uw techniek. Een laagdrempelige, hands-on workshop waarin u deze essentiële vaardigheid leert of verder ontwikkelt, direct toepasbaar in de dagelijkse praktijk.

Docent: Chirurg (1 chirurg per 10 deelnemers)
Wilt u uw chirurgische vaardigheden verder verdiepen en verfijnen? In deze intensieve, praktijkgerichte training werkt u onder begeleiding van ervaren chirurgen die ruime expertise hebben in zowel de praktijk als het onderwijs. Er wordt gewerkt in kleine groepen van maximaal tien deelnemers per chirurg. Hierdoor is er volop ruimte voor persoonlijke begeleiding, gerichte coaching en het stellen van vragen. U krijgt directe feedback op uw techniek en wordt actief ondersteund bij onderdelen die u lastig vindt.

⚠️ Belangrijk: deze training is uitsluitend geschikt voor deelnemers die al ruime ervaring hebben met het hechten van wonden én/of recent een basiscursus hechten hebben gevolgd. Heeft u geen ervaring met hechten of nog geen basiscursus gevolgd? Dan is deze training niet geschikt en kunt u hiervoor niet inschrijven. In dat geval adviseren wij u de basiscursus hechten in de ochtend te volgen. Dit om het niveau binnen de groep hoog te houden en iedereen optimaal te laten profiteren van de training. Tijdens de workshop ligt de focus op het uitvoeren van kleine chirurgische verrichtingen zoals het verwijderen van een atheroomcyste, lipoom, naevus of verruca sebboroica. U oefent zowel met excisies als met het nemen van biopten, gevolgd door het zorgvuldig sluiten van de wond. De praktische vaardigheden worden geoefend op dierlijk materiaal, waardoor u realistisch kunt trainen en uw techniek verder kunt verfijnen. Ook is er de mogelijkheid om nieuwe hechttechnieken aan te leren, zoals intra-cutaan hechten. Een verdiepende, hands-on training voor de ervaren zorgverlener die zijn of haar chirurgische vaardigheden naar een hoger niveau wil tillen
.

Docent: Huisarts Thierry Brugts
Knieklachten komen veelvuldig voor in de huisartsenpraktijk en variëren van onschuldige overbelasting tot meer complexe intra-articulaire problematiek, en van chronisch tot acuut. Een goed uitgevoerd knieonderzoek is essentieel om de juiste diagnose te stellen en passend beleid te bepalen. In deze praktische vaardigheidstraining staat het systematisch uitvoeren van het knieonderzoek centraal. U leert welk knieonderzoek thuishoort in de huisartsenpraktijk en hoe u uw bevindingen vertaalt naar de NHG-richtlijnen en het bijbehorende beleid.
Tijdens een kort theoretisch gedeelte wordt ingegaan op het klinisch redeneren bij knieklachten: wanneer is afwachtend beleid verantwoord, wanneer is fysiotherapie zinvol en wanneer is aanvullende diagnostiek, zoals een röntgenfoto, van meerwaarde? Ook komt aan bod wanneer verwijzing naar de tweede lijn geïndiceerd is. Vervolgens gaat u vooral zelf aan de slag. Het knieonderzoek wordt na een plenaire instructie door de docent praktisch geoefend op elkaar, met aandacht voor inspectie, palpatie en functieonderzoek. U leert afwijkingen herkennen en deze te interpreteren in de context van de hulpvraag van de patiënt. Daarnaast wordt besproken wanneer een intra-articulaire corticosteroïdinjectie geïndiceerd is. Tijdens de instructie wordt duidelijk uitgelegd waar en hoe deze injectie in de knie wordt toegediend. Een hands-on training die u helpt om met meer vertrouwen en structuur knieklachten te beoordelen en te behandelen in de dagelijkse praktijk.

Docent: KNO-arts Maaike van den Aardweg
KNO-klachten komen dagelijks voor in de huisartsenpraktijk. Een goed en systematisch keel-, neus- en oor onderzoek is essentieel om snel de juiste diagnose te stellen en adequaat beleid te bepalen. In deze interactieve vaardigheidstraining, onder leiding van een ervaren KNO-arts, worden de belangrijkste KNO-vaardigheden die relevant zijn voor de huisartsenpraktijk besproken én geoefend. De sessie bestaat uit een afwisseling van theorie en praktijk. Aan bod komen onder andere het uitvoeren en interpreteren van het keel-, neus- en oor onderzoek, inclusief het herkennen van afwijkende bevindingen bij otoscopie. Daarnaast wordt de proef van Rinne en Weber besproken en geoefend, evenals het stelpen van een bloedneus, waarbij ook de meest recente NHG-richtlijn epistaxis wordt behandeld. Er is tijdens de training volop ruimte voor interactie en het stellen van vragen. U wordt uitgenodigd om eigen casuïstiek of praktijksituaties in te brengen, zodat de inhoud van deze training zo goed mogelijk aansluit bij de dagelijkse praktijk en de leerbehoefte van de groep. Voor deze training vragen wij u om zelf een neusspeculum, otoscoop en stemvork mee te brengen.

Docent: Huisarts Thierry Brugts
Schouderklachten komen zeer frequent voor in de huisartsenpraktijk. Een goed uitgevoerd schouder onderzoek is essentieel om onderscheid te maken tussen verschillende oorzaken en om tot een passend beleid te komen. In deze praktische vaardigheidstraining staat het systematisch schouderonderzoek centraal. U leert welke onderdelen van het onderzoek thuishoren in de huisartsenpraktijk en hoe u met gerichte testen onderscheid kunt maken tussen veelvoorkomende aandoeningen. De training start met een korte theoretische basis, waarin wordt ingegaan op:

• Klinisch redeneren bij schouderklachten
• Het onderscheid tussen pluis en niet-pluis
• Wanneer aanvullend onderzoek of verwijzing geïndiceerd is
• Hoe u uw bevindingen vertaalt naar het beleid volgens de NHG-richtlijn

Daarna ligt de nadruk op oefenen. U traint het volledige schouderonderzoek op elkaar, met aandacht voor inspectie, actieve en passieve bewegingen en specifieke provocatietesten. Daarnaast komt de intra-articulaire en subacromiale injectie met corticosteroïden aan bod. U leert:

• Wanneer een injectie geïndiceerd is
• Waar de injectie geplaatst wordt

Docent: Pierre Pennehouat PA Hand en polschirurgie
In deze praktische vaardigheidstraining wordt gestart met een korte theoretische basis, gebaseerd op de NHG-standaard Hand- en polsklachten. Hierbij komen veelvoorkomende aandoeningen aan bod, zoals triggerfinger, de Quervain, carpaal tunnel syndroom en duimbasisslijtage. Vervolgens ligt de nadruk op het oefenen van klinische vaardigheden. U traint het lichamelijk onderzoek en de belangrijkste diagnostische testen, en leert hoe u deze bevindingen interpreteert. Daarnaast is er ruime aandacht voor injectietechnieken. U oefent het toedienen van injecties op fantomen en leert bij elkaar de juiste injectieplaatsen te lokaliseren en af te tekenen. Deze worden gecontroleerd en waar nodig gecorrigeerd door de docent, zodat u met meer zekerheid en nauwkeurigheid leert werken. Een hands-on training waarin theorie en praktijk worden gecombineerd, met direct toepasbare vaardigheden voor de dagelijkse praktijk.